Robotic Process Automation (RPA) to technologia automatyzacji zadań powtarzalnych wykonywanych na interfejsach graficznych. Boty RPA naśladują działania człowieka: klikanie, kopiowanie danych, wypełnianie formularzy, przetwarzanie plików — bez modyfikacji systemów źródłowych.
Platforma RPA składa się z trzech komponentów: designera (narzędzie do tworzenia przepływów automatyzacji), bota (środowisko wykonawcze) i orkiestratora (zarządzanie botami, harmonogramowanie, monitorowanie). Boty działają na poziomie interfejsu użytkownika — używają API automatyzacji systemu operacyjnego lub technologii screen scraping.
RPA najlepiej sprawdza się przy procesach: wysoce powtarzalnych (te same kroki przy każdej iteracji), opartych na regułach (brak wyjątków lub wyjątki z jasno zdefiniowanymi ścieżkami), operujących na stabilnych interfejsach (systemy legacy bez API, ale z dostępnym UI) i dużych wolumenach (automatyzacja opłaca się przy co najmniej kilkuset iteracjach miesięcznie).
Inteligentna automatyzacja procesów (Intelligent Process Automation) łączy RPA z technologiami AI: rozpoznawaniem dokumentów (IDP), modelami językowymi i systemami decyzyjnymi. Rozszerza możliwości poza procesy oparte wyłącznie na regułach — boty mogą przetwarzać nieustrukturyzowane dane, interpretować faktury, klasyfikować maile.
RPA jest wrażliwa na zmiany w interfejsie — każda zmiana w wyglądzie aplikacji może wymagać modyfikacji bota. Zarządzanie dużą liczbą botów generuje koszty utrzymania. Automatyzacja procesów błędnych przynosi błędy szybciej i na większą skalę — przed wdrożeniem RPA proces powinien być zoptymalizowany i udokumentowany.